Eerste Kamer stemt in met Wijzigingswet accountancysector
De Eerste Kamer heeft op 7 oktober ingestemd met de Wijzigingswet accountancysector. Daarmee is de wet definitief aangenomen, na een traject dat al in 2021 begon en eind 2023 leidde tot indiening door toenmalig minister Kaag van Financiën. De wet moet de kwaliteit van wettelijke controles door accountants verder verbeteren.
De Tweede Kamer keurde het wetsvoorstel eerder goed op 23 september 2025. Alleen Forum voor Democratie (FvD) stemde tegen; alle andere fracties stemden voor, waaronder VVD, D66, GroenLinks-PvdA, NSC, PVV, BBB en CDA. De Eerste Kamer behandelde het voorstel als hamerstuk, wat betekent dat er geen inhoudelijke bezwaren meer waren.
Achtergrond: aanbevelingen van de CTA
De wet vloeit voort uit aanbevelingen van de Commissie Toekomst Accountancysector (CTA), die in 2018 werd ingesteld na signalen over de kwaliteit van accountantscontroles. In haar eindrapport adviseerde de commissie onder meer maatregelen om de kwaliteit duurzaam te verbeteren. Een deel van die aanbevelingen vroeg om een wettelijke basis, die er met deze wijzigingswet nu komt.
Belangrijkste wijzigingen
De wet brengt aanpassingen aan in drie bestaande wetten:
- de Wet op het accountantsberoep (Wab),
- de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta),
- de Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra).
Belangrijke veranderingen zijn:
- Een juridische grondslag voor rapportage op basis van audit quality indicators (AQI’s) – kwaliteitsindicatoren die inzicht geven in factoren die bijdragen aan goede controles.
- Een verplichting voor grote accountantsorganisaties om een intern toezichtsorgaan (RvC) in te stellen dat bevoegdheden krijgt over onder meer investeringen en winstuitkering.
- Een aanwijsbevoegdheid voor de NBA, waarmee zij een oob-accountantskantoor kan aanwijzen als een beursgenoteerd bedrijf geen accountant kan vinden (al is deze bevoegdheid voorlopig “in de ijskast” gezet door het ministerie van Financiën).
- Een versterking van het AFM-toezicht op niet-oob-kantoren en een lagere meldingsdrempel voor accountantsorganisaties bij tekortkomingen in wettelijke controles.
- Verdere maatregelen zoals modernisering van de governance van de NBA, vereenvoudiging van het tuchtrecht en aanpassing van regels voor buitenlandse accountants.
Inwerkingtreding
De wet is op 7 oktober als eerste hamerstuk op de agenda van de senaat aangenomen, met aantekening van FvD. Wanneer de bepalingen precies in werking treden, is nog niet zeker. De verwachting is dat de wet deels per 1 januari 2026 van kracht wordt, al kan de implementatie van sommige onderdelen meer tijd vragen.